GIOVAN PIETRO BELLORI

HET KABINET DER GELETTERDEN

Zij die vurig van boeken houden vormen zonder het te weten een geheime gemeenschap. Het plezier van het lezen, de onbegrensde nieuwsgierigheid en een eeuwige verbondenheid houden hen saam.
Hun keuze stemt nooit overeen met deze van de kooplieden, de professoren, noch met de academies. Zij respecteren de smaak van de anderen niet en nestelen zich eerder in spleten en plooien, in de eenzaamheid, in de vergetelheid, in de uitersten van de tijd, in de hartstochtelijke zeden, in de schaduwzones.
Ze vormen op zich een bibliotheek van korte levens. Zij lezen elkaar in stilte bij kaarslicht, in de schuilhoeken van hun bibliotheek, terwijl de krijgslieden elkaar met misbaar afslachten en de kooplieden elkaar schreeuwerig in het felste zonlicht verslinden op de stadspleinen.

Giovan Pietro Bellori (17e eeuw)

SAN CLEMENTE

PERCY BYSSHE SHELLEY

Love's Philosophy

I

The fountains mingle with the river
And the rivers with the Ocean,
The winds of Heaven mix for ever
With a sweet emotion;
Nothing in the world is single;
All things by a law divine
In one spirit meet and mingle.
Why not I with thine?--

II

See the mountains kiss high Heaven
And the waves clasp one another;
No sister-flower would be forgiven
If it disdained its brother;
And the sunlight clasps the earth
And the moonbeams kiss the sea:
What is all this sweet work worth
If thou kiss not me?

Percy Bysshe Shelley (1819)

GEDICHT

(Rome, Cimitero Acattolico)

Op zoek naar Shelley's graf:
glimlachende gieters
en een aangevreten kat.

Dirk Verhaegen (juni 2011)

GEDICHT

Campo de' Fiori

Elke dag is het er markt.
Daarna pikken de duiven de restjes.
Het heeft geregend.
De zon is er eentje onder vele.
Het heelal is oneindig.
De gedachten zijn vrij.

Dirk Verhaegen (mei 2011)

ROME

WISKUNST: MAX BENSE

Max Bense

'Onder andere de zuiver wiskundige elementen kunnen nooit zuiver esthetische elementen zijn, alhoewel zij deel kunnen uitmaken van de technologie, van de inhoud of van de vorm van deze laatsten.'

'Het is onmogelijk het esthetische element te reduceren tot de geometrie of tot de rekenkunde want de perceptie is van esthetische aard. Het esthetische element is in feite een medewerkelijke constructie, daar waar de mathematische relaties, aan de vaststelling onderworpen, vallen onder de ideële zijnsmodus.'

'Maar wij moeten de nadruk leggen op het feit dat deze <> er niet toe leiden dat het esthetische fenomeen een mathematisch fenomeen wordt, maar dat het integendeel het mathematische fenomeen is dat de drager wordt van het esthetische fenomeen. De mathematische fenomenen zijn niet noodzakelijk mooi, maar, en daar zijn het juist de ritmes van Max Bill, de oppervlakterelaties van Baumeister, de composities van Kandinsky en de constructies van Vantongerloo die in staat zijn het ons te leren, zij zijn het op gebeurlijke wijze. terwijl de mathematische constructies van de stoïcijnse wereld uit het bepaalde voortkomen, onttrekken de esthetische constructies zich daaraan.'

(vert. Dirk Verhaegen)

WISKUNST: ALBERTI

Alberti, De Pictura (1435):

'Ik vraag meteen dat men in overweging wil nemen dat ik in heel deze uiteenzetting niet als wiskundige over deze zaken spreek, maar wel degelijk als schilder. Want de wiskundigen, die abstractie maken van elke materie, meten de vormen en de verschijningswijzen van de dingen uitsluitend met hun intellect. Maar wij, die de zaken aan het oog zouden willen aanbieden, wij zouden al schrijvend te rade moeten gaan, zoals men zegt, bij een Minerva die wat meer in het vlees zit.'

WISKUNST

GEOMETRISCH - SYSTEMATISCH - POËTISCH


Ik beschouw mijn werk als systematisch. Dat betekent niet dat ik systematisch werk, wel dat een werk of een reeks bepaald is door een strikt logisch-mathematisch systeem. Het gebruikte systeem is niet altijd door de toeschouwer te achterhalen, en het achterhalen van het systeem is ook niet de enige manier om het werk te 'consumeren'. De toeschouwer heeft zijn eigen lectuur.

Mijn werken zijn rationeel te begrijpen op het niveau van de systematiek. Didactische tekeningen, schema's en ontwerptekeningen zijn hierbij een welkome aanvulling. Onder rationeel versta ik dat het werk en de werkwijze als evident en noodzakelijk worden ervaren. Het systeem kan helder worden begrepen, er is sprake van een aha-erlebnis. Het begrijpen van het systeem betekent niet noodzakelijk het begrijpen van het werk. Een systeem kan op zichzelf geëvalueerd worden. Een werk kan op zichzelf geëvalueerd worden. Goede systemen geven niet noodzakelijk goede beelden. Goede beelden resulteren niet noodzakelijk uit goede systemen. Ik wil goede beelden die aan goede systemen beantwoorden. Beelden moet men esthetisch beoordelen, ik bedoel visueel. Criteria zijn te zoeken in de regionen van 'verrassende orde', van een oorspronkelijkheid die zich in een lange traditie laat inschrijven, van 'er mee kunnen leven', van 'de geest die in beweging gezet wordt', van verhelderende metaforen. Simpele systemen kunnen in complexe beelden resulteren. Complexe systemen kunnen in simpele beelden resulteren. Simpele beelden en simpele systemen kunnen complex zijn.

Systematische kunst is een ontmoeting van het mentale in het fysische. De materialisatie speelt haar rol. Pragmatische factoren kunnen ook een rol spelen: droogtijd, kosten, beschikbaarheid, etc... Materiaalkeuze, lijndikte, afwerking, formaat, kleurstelling kunnen allen mee bepalen of een werk al dan niet visueel overtuigt.


Dirk Verhaegen

HOF TER SAKSEN (BEVEREN)

PETER HOLVOET-HANSSEN

Han Yu

De bloesems vallen

Wie heeft de jonge lentekleuren gestolen?
Brengt iemand de vervlogen tijd weer terug?
Alle bloesems kennen hun lot,
Opnieuw te vallen op de grond.
Ze schamen zich niet, vertrapt te worden,
duizelig pronkend te belanden in het vuil der aarde.
Maar toch is een hemelbries ter hulp gekomen,
Heeft ze snel bij 't zinken op de luchtige schouder genomen-
Ze vallen, ze vallen in een andere tuin.
Hier mogen we ze niet meer verwachten.

Han Yu
(vert. Dirk Verhaegen)

DU FU

Ik

Ik ben de zwerver tussen de grote stromen
Ik ben de gekke wandelaar van het verlangen,
Ik ben de nutteloze dichter, eenzaam, verloren in de zieke wereld,
Ik ben ver van huis een eenzame wolk aan de blauwe hemel,
Ik ben slechts de maan de nacht lang,
Ik ben de vreemde die thuis wil sterven,
Ik ben een grijsaard, maar ik ga onder als de zon,
Ik ben de honderdjarige boom, getroffen door de najaarsstorm,
mijn hart is wilder dan de herfst,
Ik ben het oude paard, sedert de oudste tijden waren jullie ontroerd door oude paarden,
Jullie gaven ze verder hun voer - behalve mij.

Du Fu (8e eeuw)
(vert. Dirk Verhaegen)

DIRK VERHAEGEN

Dirk Verhaegen (1950) Lives in Antwerp; One-man shows in Belgium, Canada, Germany, Switzerland; group shows in Austria, Belgium, Brazil, Canada, France, Germany, Hungary, Italy, Luxembourg, The Netherlands, Romania, Switzerland, United Kingdom, USA; Public collections in Canada and Belgium. 'It is above all my intention to make poetic works with extremely rational means and to be as simple as possible without being silly.'

TEKENING (2011)

HALLERBOS

HUIS EN TUIN

AUGUST MACKE

WAELENHOEK (NIEL)

GELE DRIEHOEK (2006)