FREDERIC GROS / H. D. THOREAU

'Il faut traverser la boue de l'opinion, des préjugés, de la tradition, de l'illusion, de l'apparence, ces alluvions qui recouvrent notre globe, de Paris à Londres, de New York à Boston et à Concord, passer au travers de l'Eglise et l'Etat, de la poésie, la philosophie et la religion, jusqu'à parvenir à un fond solide, aux rochers en place, que nous pouvons appeler réalité, et qu'on puisse dire: ceci est, pas d'erreur.'

Henry David Thoreau, geciteerd door Frédéric Gros in:

Marcher, une philosophie

FREDERIC GROS / NIETZSCHE

'Nous ne sommes pas de ceux qui ne pensent qu'au milieu des livres et dont l'idée attend pour naître les stimuli des pages ; notre êthos est de penser à l'air libre, marchant, sautant, montant, dansant, de préférence sur les montagnes solitaires ou sur les bords de mer, là où même les chemins se font méditatifs.'

'Pour faire l'estimation d'un livre, d'un homme, ou d'une musique, notre premier réflexe est de nous demander: Sait-il marcher ?'

Nietzsche geciteerd door Frédéric Gros in:

Marcher, une philosophie

Carnets Nord, 2009
ISBN: 978-2-35536-008-4

ZEEUWS-VLAANDEREN

FIETSTOCHT (6 SEPTEMBER)

Met de auto rijden we voorbij Hulst richting Kloosterzande (Hulstseweg). Bij Klinkaart slaan we links de Cathelijneweg in en via de St. Josephstraat rijden we tot Hengstdijk. Onderweg krijgen we zicht op de vogelkreek. Geschiedenis, geologie, hydrografie: "Tussen de landen van Hulst en Houtenisse stroomde in oost-westrichting de Vogelkreek ... De vogelkreek is een voormalige kreek met omliggende vochtige en zoute graslanden ... Restanten van oude stroomgeulen... " Eén enkele zeiler. Hier en daar een discreet donkergroen geverfd vissershuisje tegen het riet aan. Levendige herinnering aan vorige winter. We wandelden hier met vrienden op het ijs. Eerst was er hete drank en tussen de vele schaatsers ondernamen we voorzichtige pogingen om de glijbaantjes uit onze jeugdjaren terug te winnen. Geüpdatete Hendrick Avercamptaferelen. De mooie windmolen op de achtergrond. Een vliegeraar zorgde voor hedendaagse kleuren. We stapten, warm ingeduffeld en uiterst voorzichtig, in westelijke richting over de alsmaar desolatere ijsvlakte. Vandaag is het begin september en het weer aarzelt tussen nazomer en komende herfst. Even voorbij de kerk vinden we parkeerplaats
voor onze Berlingo. De fietsen worden uitgeladen. Het is wat twijfelen welke kleren aan of uit. Frisse wind en zonnige periodes. We fietsen verder langs de Vogelweg. Wind tegen. De Oude Havendijk lokt ons even met zijn naam, maar dat zal voor een andere keer zijn. Langs de Copwijkseweg, de Campensedijk en de Bossestraat komen we in Vogelwaarde. Langs de Rapenburg bereiken we de Zuidweg en via deze komen we uiteindelijk bij de Vogeldijk. Plaatsnamen die de verbeelding aanspreken, zij geven reliëf en roepen verlangens op. Fietsen in talige parcours. Wind mee en genietend van het polderlandschap dat verre van eentonig is. Pauze. Leen raapt aardappelen die achterblijven op het veld: als het geen Millet is, dan is het Van Gogh. Ik tracht intussen foto's te maken van de ganzen. 'Het is een plaag aan het worden', weet een toekijkende fietser. 'Natuur is goed, maar teveel is teveel.' We discussiëren vriendelijk over nuttig nut en het nuttige nutteloze. Het nuttige nutteloze van restanten oude stroomgeulen en laatbloeiend moerasscherm. De nutteloze bruine kiekendief, de nutteloze waterral, de nutteloze blauwborst, het nutteloze baardmannetje, de nutteloze roerdomp, de nutteloze porseleinhoen, de nutteloze grutto's, de nutteloze grauwe, de nutteloze kol- en de nutteloze rietganzen, de nutteloze slobeenden en de nutteloze slechtvalk. Het nutteloze nut van woorden proeven, de nutteloze brakke ruigtevegetatie van woorden. We pauzeren bij het informatiepaneel en eten een appel. We lezen over het zeldzame moerasscherm dat hier bloeit. 'Kruipend moerasscherm in de west-vogelpolder.' 'De soort bloeit vrij laat in het jaar, vanaf de zomer tot in de herfst.' Hopelijk bloeit hij ook op het internet zodat ik niet eindeloos moet overpennen. We fietsen langs de Vogeldijk verder en via de Meerdijk bereiken we de Hoefkensdijk die we over de Hultseweg blijven volgen. Via het gehucht Lamswaarde komen we aan de Boudeloodijk waar een strakke watergang de dijkweg haaks kruist als op een schilderij van Mondriaan. Tussen de bomen het onwezenlijke beeld van een langzaam voortbewegend schip: Wallenius Wilhelmsen. Langs de Schapendijk komen we opnieuw aan de Hulstseweg die we oversteken om via de St. Josephstraat onze lus te voltooien. We wijken even uit om een groet te brengen aan Bieke. (Eerder woonde zij in Paal.) De rit huiswaarts, met scampi's en gekoelde witte wijn in het vooruitzicht. Kim Clijsters wint van Venus Williams. Hyacinth Bucket - 'Bouquet'- sluit de avond af.

WYBRAND GANZEVOORT

RE Gerard Bilders,

dag Dirk,

je kunt je ook thuis (en niet helemaal ongelukkig…) gaan voelen in het labyrint – hoewel, een spoorboekje uit 1982 was nog geen labyrint – en de treinen reden nog op tijd (?) –

hoe het was met die treinen in 1860 weet ik niet – maar misschien waren er nog geen spoorboekjes – dus misschien vandaar dat ongelukkig labyrintisch gevoel –

anyway, we moeten elkaar binnenkort nog eens tegenkomen …

hartelijk,

wybrand ganzevoort

HUGH BRODY

'In de grammatica en verwoording van de Inuktitut gelden duidelijke regels waarop vrijwel geen uitzonderingen voorkomen. Toch is het Inuktitut ook een taal met bijzondere mogelijkheden voor poëtisch gebruik en het creëren van metaforen. Misschien hoort dit wel bij elke taal. Maar de talen van jager-verzamelaars zijn misschien wel speciaal verplicht aan en afhankelijk van de metafoor. Logica en poëzie van woorden zijn voor veel volken onscheidbaar verweven. Iets wat essentieel is voor het menselijk welzijn, komt hier wellicht duidelijker naar voren dan elders. Jager-verzamelaars slaan enorm veel kennis op en gebruiken die kennis om cruciale beslissingen te nemen - vandaar het belang van liederen (om het geheugen te ondersteunen en nieuwe inzichten te bieden) en dromen (om beslissingen te kunnen nemen die gebaseerd zijn op een mengeling van feiten en intuïtie).'

'Een geest wordt een jongen wordt een veer wordt een man. Een man wordt een zalm wordt een geest wordt een vrouw. Een meisje wordt een hond wordt een zeehond wordt een geest. Een geest wordt een penis die gevoerd wordt aan een vrouw die een vos wordt die uitwerpsel wordt dat omgezet wordt in vliegen die geesten zijn. Een geest wordt een man die gemeenschap heeft met een lijk dat het leven schenkt aan een geest die een jongen wordt die een vogel wordt.'

Hugh Brody, De andere kant van het paradijs: over jager-verzamelaars, boeren en de verdeling van de wereld, 2004 (2001)

Uitgeverij Atlas
ISBN 90 450 0901 3

Background on Hugh Brody

Hugh Brody was born in 1943 and educated at Trinity College, Oxford. He taught social anthropology at Queen's University, Belfast. He is an Honorary Associate of the Scott Polar Research Institute at the University of Cambridge, and an Associate of the School for Comparative Literature at the University of Toronto.

In the 1970s he worked with the Canadian Department of Indian and Northern Affairs, and then with Inuit and Indian organizations, mapping hunter-gatherer territories and researching land claims and indigenous rights in many parts of Canada. He was an adviser to the Mackenzie Pipeline Inquiry, a member of the World Bank's famous Morse Commission and chairman of the Snake River Independent Review, all of which took him to the encounter between large-scale development and indigenous communities. Since 1997 he has worked with the South African San Institute on Bushman history and land rights in the Southern Kalahari.

GERARD BILDERS

'Wie niet hartstochtelijk geloofd in zijn eigen krachten en in de waarheid van zijn artistieke overtuiging, die zal altijd blijven aarzelen, onzeker welke kant hij moet kiezen; hij mist een welbepaald doel en zonder de rode draad wordt het schilderen voor hem een oneindig labyrint waarin hij meer en meer verdwaalt, omdat hij alle wegen tegelijk bewandelt zonder er één enkele te volgen. Zichzelf herhalen, ja, dat is de ware originaliteit, en zolang als men nog geen karakter heeft ontwikkeld, door de natuur en de eigen gevoelens te verdiepen, zolang als men zijn eigen pesoonlijkheid nog niet begrijpt, dan is men...
Nou ja, wat een ellendige geschiedenis!'

uit Gerard Bilders: Zo ben ik nooit eens gelukkig Schildersdagboek 1860-1865

THE BIRD PATH

Op vogeleiland

......In de noordse lente

Uit de persoonlijke chaos
...de grillen van lichaam en geest
uit de bladeren kennis
...dwarrelend met de wind
uit de lachende keel van de meeuw
...en 't vlijmscherpe van zijn kracht
uit de gloed van beelden
...in de zwarte zee bij nacht
uit de vele tegenstrijdigheden
...als brandend ijs en bevroren vuur
het wit, de leegte, het naakte
...is wat ik verlang.

Hier op vogeleiland
...waar de oceaan breekt
in ringen wit tumult
...rond de gespleten rotsen
waar de geest hoog reist
...op de vleugels van de meeuw
of een rustpunt kent
...in de curven van een schelp
moet ik weer mijzelf worden
...de gloed van het denken
haast tot niets herleid
...opgelost in het immanente.

Kenneth White (uit 'The Bird Path')
vertaling Dirk Verhaegen

www.kennethwhite.org

GUUS KUIJER

'Een sociaal mens is niet in de eerste plaats een persoon die gezellig weet te leuteren op verjaardagen, hij is vooral iemand die zich inspant om anderen iets waardevols aan te bieden.'

'Op leraren en werkgevers rust een zware taak omdat zij iedereen de kans moeten bieden te voelen dat het bevredigend is om iets te presteren. Stress wordt niet veroorzaakt door prestatiedrang, maar door prestatiedwang. Prestatiedrang geeft spirit, dat wil zeggen geest. De geest waarmee je het leven omarmt.'

'Alles is elitair wanneer je weigert leerling te zijn.'

'Ik ontvang leven door de dingen om me heen te bezielen, anders zeggen ze me niks en leef ik in een dode wereld. De wereld spreekt me niet uit zichzelf aan, ik moet haar aan de praat zien te krijgen.'

'Talent is niets anders dan een door langdurige training in de hersenen ontwikkelde specialisatie.'

'Wat een vreselijke zegswijze is dat: "Hij drukt zijn gevoelens uit." Toch hoor ik het regelmatig om me heen: deze of gene musicus, dichter of schilder "drukt gevoelens uit" alsof hij op het toilet zit! Ik zie het sommige mindere goden ook echt doen: ze persen zo hard dat ze er paars van aanlopen.'

(Citaten uit Guus Kuijer, Hoe word ik gelukkig: een zelfhulpboek, Atheneum-Polak&Van Gennep Amsterdam 2009)

Zelden zoveel zinnigs in één enkel boek aangetroffen!

SEMIOTIC GLIMPSE

DIRK VERHAEGEN: VROEG WERK (1972)

VAART

VAART

in de schimmige orde
van het boothuis
lag ooit de houten kano
van mijn ouders

deuren dicht
sporen dood

niet getreurd

de bomenrij langs het jaagpad
staat in lichterlaaie

en terwijl ik fantaseer
'dit is door R. L. Stevensons
kookstel Etna aangestoken'
-hij peddelde hier 133 jaar geleden-

toon jij mij op deze zomeravond
simpel de notelaren van het heden

(Dirk Verhaegen)

DIRK VERHAEGEN: 3 DIALOGEN

DIALOOG 1:


ene hij: 'Hou jij van modern theater?'

andere hij: 'Nee.'

ene hij: 'Ik bedoel Becket, Ionesco, Pinter?'

andere hij: 'Nee.'

ene hij: 'Maar ken je het wel echt?'

andere hij: 'Nee.'

ene hij: 'Wil je het leren kennen?'

andere hij: 'Nee.'

ene hij: 'Ik bedoel, mocht zich de gelegenheid voordoen...'

andere hij: 'Nee.'

stilte

andere hij: 'Nog vragen?'

ene hij: 'Nee.'


DIALOOG 2

(In het park bij een bronzen beeld, Eva en de slang voorstellend.)

jongetje: 'Wie ligt hier begraven?'

oudere zus: 'Adam en Eva.'

jongetje: 'Bwèèk, een slang!'

oudere zus: 'O maar je hoeft niet bang te zijn. Het was een brave slang. Zij beet niet.'


DIALOOG 3

Hij: 'Heb jij ook een roman geschreven, buiten mijn weten?'

Zij: 'Neen, je weet toch dat ik geen schrijfster ben, jij bent de intellectueel.'

Hij: 'Kom, kom, jij weet toch ook veel?'

Zij: 'Neen, ik ben iemand die in de marge een en ander probeert op te steken. Ik koop af en toe een romannetje.'

Hij: 'Ja, waarom romans schrijven als je ze zo in de winkel kan kopen!'

Zij: 'Voilà!'

Hij: 'Maar je hebt toch enige wijsheid, je bent toch een soort Boeddha...?'

Zij: 'Ik ben veel te opvliegend.'

Hij: 'Een opvliegende Boeddha dan.'


(Dirk Verhaegen, uit de oude doos)

AN INLAND VOYAGE: ON THE WILLEBROEK CANAL

...
(denkend aan R.L. Stevenson)

DIRK VERHAEGEN: BEKNOPTE BIOGRAFIE

...

1950 geboren te Vilvoorde 1967-1972 Secundair en Hoger Sint-Lukasinstituut Brussel (Schilderkunst) 1969 eerste geometrische en systematische werken - eerste systematische reeksen 1970 eerste systematische zigzaglijnen 1971 eerste experimenten met beeldpoëzie 1973 eerste werken in zeshoekige rasters - eerste werken met toeval en eerste systematisch onregelmatige veelhoeken 1974 eerste individuele tentoonstelling - eerste transformatie series 1977 eerste werken met computer - eerste hoekprogressies - eerste werken met slingerpermutaties - eerste groepstentoonstelling in Canada 1978 eerste solotentoonstelling in Canada - eerste wandinstallaties - gedraaide diagonaalfragmenten 1980 eerste werken met zwaartekracht 1982 eerste museale verkoop - hoekprogressies met oneindigheidsprincipe 1985 eerste kwadraatprogressies 1986 eerste kwadraatprogessies in uitgesneden canvas 1989 eerste solotentoonstelling in Zwitserland 1990 eerste solotentoonstelling in Duitsland 1991 eerste 'kaderfuncties' 1995 generatieve titels 2004 'transacties' 2008 generatieve titels met geopoëtische inspiratie

individuele en groepstentoonstellingen in België, Brazilië, Canada, Duitsland, Engeland, Frankrijk, Hongarije, Italië, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Roemenië, Verenigde Staten en Zwitserland

publikaties in talrijke tijdschriften

werken in nationale en internationale private en openbare collecties


www.galerie-walzinger.de
users.skynet.be/galerie EL
www.galeriehoffmann.de
www.artnet.com/gallery/424409583/galerie-walzinger.htlm
www.mondriaanhuis.nl/

MULLINGAR

Mullingar (Ierland)

HET GEWICHT VAN MIJN NAAM

Dirk.Verhaegen: Het gewicht van mijn naam, Nevele, 1999

ORONCE FINE

.....................................Dirk Verhaegen: Oronce Fine (2008)

OPEN WORLD (HOMMAGE TO KENNETH WHITE)

......................................Dirk Verhaegen: Open World (2008)

'In de nieuwste werken uit 2008 zijn de lijnen kurven en cirkels geworden. Het gaat over werken met generatieve titels, dat wil zeggen dat de letters van de titel telkens het beeld voortbrengen. Ze hebben betrekking op gedichten van Kenneth White, transponeren titels zoals deze van zijn verzamelde gedichten “Open World” of het gedicht “Bird Path” naar het beeldende medium. Ook het schilderij “Bird Poem” , dat Whites gedachtenwereld op verwante wijze overbrengt, stelt een hommage aan de Schotse dichter en “intellectuele nomade” voor. Curven zijn in het werk van Verhaegen niet nieuw. Al vanaf de jaren ’70 benut de kunstenaar daarin gebogen lijnen, cirkelsegmenten of draaibewegingen. Wat er nu echter bijkomt is de verbinding van die vormen met het principe van een generatief systeem en geopoëtische representaties.'

(Petra Wilhelmy)

KNOWLEDGE GIRL (HOMMAGE TO KENNETH WHITE)

KENNISMEISJE

Boven de stad

de blauwzwarte nacht
heel de ruimte rondom mij
en jij gouden bloem in mij

de oosterse kunst mijn studie
dat is je vlees je gebeente
je tong en haar accenten

bij jouw naakte borsten
verliest religie haar realiteit
en de zachte schoonheid
van je minnende buik
voltooit de filosofie

Kenneth White
(vertaling Dirk Verhaegen)

40 JAAR SYSTEMATISCHE KUNST (1969-2009)

DIRK VERHAEGEN

Sedert de vroege jaren '70 maakt Dirk Verhaegen constructieve, concreet-systematische werken: tekeningen, collages, schilderijen, reliëfs, installaties en beeldpoëzie. Logisch-mathematische systemen bepalen het uitzicht van een werk of een reeks. Ook de zwaartekracht wordt ingezet als determinerend systeem. In feite gaat het om de uitdagende confrontatie tussen conceptuele en visuele schoonheid. In de jaren '70 experimenteerde Dirk Verhaegen met generatieve computergrafiek. In de jaren '80 was hij actief betrokken bij de internationale bewegingen PRO ART AND ARCHITECTURE en MESURE ART INTERNATIONAL. Met zijn systematisch verstoorde geometrische orde en met zijn onregelmatige kadreringen vindt hij vandaag aansluiting bij de internationale beweging MADI.